TÜBİTAK Bilim ve Teknik Podcast

Konuğumuz TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsünden yani TÜBİTAK UZAY'dan Dr. Burak Yağlıoğlu. Türkiye’nin Ay’a göndereceği ilk uzay aracının üretimi tamamlandı. Peki Dünya çevresindeki uydulardan çok daha uzağa gidecek bir araç geliştirmek, mühendislerimizin karşısına ne tür yeni zorluklar çıkarıyor? Bu bölümümüzde Burak Hocamızla ilk Ay uzay aracımızın tasarım ve üretim sürecini, sahip olduğu donanımı ve bu görevde denenecek teknolojileri konuşuyoruz. Aracımızın ana bölümleri neler ve her biri ne işe yarıyor?Tasarım ve üretim sürecinde en çok hangi zorluklarla karşılaşıldı?Dünya’yla haberleşmedeki gecikme, aracın kontrolünü nasıl etkiliyor?Bu görevde hangi yerli teknolojiler derin uzayda denenecek?Bu görevde kazanılacak deneyimler, Ay’a iniş hedefimize nasıl katkı sağlayacak? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni podcast bölümümüzde. İlk Ay uzay aracımızı ve bu görevin ardındaki mühendisliği daha yakından tanımak istiyorsanız kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret…

Konuklarımız TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi’nden (MAM) Dr. Ahsen Özcan ve TÜBİTAK Fen Lisesi öğrencileri Çiçek Dila Yolcu ile Kerem Üstünkaya. Çığır açıcı gen düzenleme tekniği CRISPR, henüz az sayıdaki uygulama kapsamında olsa da genetik hastalıkları tedavi etmek için kullanılmaya başladı. Peki genlerimize müdahale etmek ne kadar güvenli? Aynı teknoloji bir çocuğun özelliklerini önceden belirlemek amacıyla kullanılmak istenirse etik sınır nerede çizilmeli? Bu bölümümüzde Ahsen Hocamız ve genç konuklarımızla gen düzenleme teknolojisi CRISPR’nin nasıl çalıştığını, sunduğu imkânları ve bugüne kadar hangi alanlarda kullanıldığını konuşuyoruz. Ayrıca insan üzerindeki uygulamalarda gündeme gelen riskleri, etik tartışmaları ve gelecekte bizi nelerin beklediğini ele alıyoruz. CRISPR, önceki gen düzenleme yöntemlerinden hangi yönleriyle ayrılıyor? Genetik hastalıkların tedavisinde hangi imkânları sunuyor? İnsanlarda kullanımı ne tür riskler taşıyor? Bu teknolojiden herkes eşit biçimde yararlanabilecek mi? Genetik…

Konuğumuz Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hakan Türkçapar. Yapmamız gereken bir iş olduğunu biliriz, tamamlamak için zamanımız da vardır. Yine de bir türlü başlayamaz, başka şeylerle oyalanır ve sonunda kendimizi son dakika telaşının içinde buluruz. Üstelik bunun bizi zor durumda bırakacağını bilmek de her zaman ertelememize engel olmaz. Peki neden böyle davranıyoruz? Erteleme yalnızca zamanı iyi yönetememekle mi ilgili yoksa düşüncelerimizin ve duygularımızın da bunda payı var mı? Bu bölümümüzde Hakan Hocamızla erteleme davranışının arkasındaki nedenleri, günlük yaşamımıza etkilerini ve bu döngüyü kırmak için neler yapabileceğimizi konuşuyoruz. Erteleme gerçekten tembellik ya da iradesizlik mi? Bir işe başlamak için motive olmayı beklemek işe yarıyor mu? “Ben son dakikada daha iyi çalışıyorum.” düşüncesi ne kadar doğru? Mükemmeliyetçilik ve suçluluk duygusu erteleme döngüsünü nasıl etkiliyor? Erteleme ne zaman uzman desteği gerektiren bir soruna dönüşüyor? Tüm…

Konuğumuz Marmara Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü öğretim üyesi Doç. İlayda Soyupak. Çocuklar için hazırlanan bir eşya, oyuncak ya da mobil uygulama ilk bakışta kullanışlı ve ilgi çekici görünebilir. Ancak iyi bir tasarım, çocuğun onu kolayca ve güvenle kullanabilmesini sağlarken keşfetmesine ve hayal gücünü kullanmasına da alan açmalıdır. Üstelik iki yaşındaki bir çocukla on yaşındaki bir çocuğun ihtiyaçları da aynı değildir. Peki tasarımcılar bütün bu farklılıkları nasıl dikkate alıyor? Çocukların kendileri tasarım sürecine ne ölçüde katılıyor? Bu bölümümüzde İlayda Hocamızla çocuklara yönelik tasarımın yetişkinler için tasarımdan hangi yönleriyle ayrıldığını ve iyi bir tasarımın çocukların günlük yaşamını ve gelişimini nasıl destekleyebileceğini konuşuyoruz. Çocuklar için tasarım neden ayrı bir uzmanlık alanı?Güvenlik gözetilirken keşif fırsatları nasıl korunabilir?İyi tasarım çocukların merakını ve hayal gücünü nasıl destekleyebilir?Bir mekânı gerçekten çocuk dostu ve kapsayıcı yapan özellikler…

Sağlıkta Yapay Zekâ: Sağladığı İmkânlar, Sınırlılıkları, Doğru Kullanımı ve Geleceği Konuğumuz Karabük Üniversitesi Yazılım Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Caner Özcan. Beyin tomografisindeki kanamayı radyoloji uzmanından önce işaretleyen, yoğun bakımdaki bir hastanın durumunun kötüleşebileceğini küçük değişimleri bir araya getirerek öngören yapay zekâ sistemleri artık yalnızca bilim kurgunun konusu değil. Peki bu sistemler sağlık hizmetlerinde bugün gerçekten ne ölçüde kullanılıyor? ChatGPT gibi araçlarla hastalık belirtilerimizi, tahlil sonuçlarımızı ya da sağlık raporlarımızı paylaşmak ne kadar güvenli? Bu bölümümüzde Caner Hocamızla yapay zekânın sağlık alanındaki kullanımını; tanı ve erken uyarı sistemlerinden bilimsel araştırmalara, hasta mahremiyetinden hata ve önyargı risklerine uzanan geniş bir çerçevede konuşuyoruz. Yapay zekâ sağlık alanında neleri kolaylaştırabilir? Yapay zekâ doktorumuzun yerini alabilir mi? ChatGPT gibi modeller gerçekten bir doktor gibi düşünebilir mi? Yapay zekâ…

Konuğumuz TÜBİTAK Raylı Ulaşım Teknolojileri Enstitüsü (RUTE) araştırmacısı Dr. Murat Güler. Yüksek hızlı trenler hayatımıza çoktan girdi. Peki çok yüksek hızlarla ilerleyen tonlarca ağırlıktaki bu trenler rayların üzerinde nasıl güvenle kalabiliyor? Bu bölümümüzde Murat Hocamızla yüksek hızlı trenlerin nasıl bu kadar hızlı, güvenli ve konforlu olabildiğini; raylara değmeden ilerleyen trenleri, geleceğin ulaşım fikirlerini ve Türkiye’nin bu alandaki çalışmalarını konuşuyoruz. Bir trene ne zaman “yüksek hızlı tren” diyoruz? Yüksek hızlı trenler virajlarda raydan çıkmadan nasıl ilerliyor? Saatte yüzlerce kilometre hızla giden bir tren acil durumda nasıl duruyor? Raylara hiç değmeden giden trenler gerçekten var mı? Hyperloop geleceğin ulaşım aracı olabilir mi? Türkiye kendi yüksek hızlı tren teknolojilerini geliştirebiliyor mu? Geleceğin trenleri neye benzeyecek? Tüm bunlar ve çok daha fazlası yeni podcast bölümümüzde. Yüksek hızlı trenlerin ardındaki teknolojiyi ve geleceğin raylı ulaşım sistemlerini merak…

Konuğumuz TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü (TÜBİTAK UZAY) araştırmacısı Uluhan Sezer.Televizyon yayınlarından hava tahminlerine, navigasyondan afetlerin izlenmesine kadar günlük hayatımızdaki pek çok hizmet uydular sayesinde mümkün. Peki Türkiye’nin uzaydaki uyduları neler, hangisi ne işe yarıyor ve bunların ne kadarını gerçekten kendimiz geliştiriyoruz?Bu bölümümüzde Uluhan Hocamızla Türkiye’nin uydularını, bu alanda kazandığımız teknolojik yetkinlikleri ve gelecekte bizi bekleyen yeni projeleri konuşuyoruz. Uydu ile uzay aracı arasındaki fark nedir? Türkiye’nin şu anda kaç uydusu var ve hangisi ne işe yarıyor? TÜRKSAT 6A Türkiye için neden önemli bir dönüm noktası? Kendi uydularımızı üretebilmek bize ne kazandırıyor? Türkiye’nin uzaydaki bir sonraki büyük adımı ne olacak? Tüm bunlar ve çok daha fazlası yeni podcast bölümümüzde. Türkiye’nin uydularını daha yakından tanımak istiyorsanız kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret…

Konuğumuz Ankara Üniversitesi Öğretim Üyesi biyolog Dr. Aydan Acar Şahin.Bitkilerin çoğalmasında yaşamsal bir rol oynayan polenler, bazı kişiler için yılın belirli dönemlerini oldukça zorlu hâle getirebiliyor. Bu bölümümüzde Aydan Hocamızla polenleri ve polen alerjilerini hem sağlık hem de doğa penceresinden ele alıyoruz. Polen tam olarak nedir? Polen alerjisi sadece ilkbaharda mı görülür? Polen alerjisi sonradan ortaya çıkabilir mi? Her bitkinin poleni alerji yapar mı? Havadaki polen miktarı nasıl ölçülür? Hava koşulları ve iklim değişikliği polenleri nasıl etkiliyor? Tüm bunlar ve çok daha fazlası yeni podcast bölümümüzde. Polenlerin doğadaki rolünü ve sağlığımız üzerindeki etkilerini bilimsel veriler ışığında anlamak, polen alerjisiyle günlük yaşamda nasıl başa çıkabileceğimizi öğrenmek istiyorsanız bu bölümü kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru, görüş ve…

Konuğumuz Bilim ve Teknik Dergisi Yazarı Dr. Mahir Ertekin Ocak. Yıldızlar, gezegenler, galaksiler... Evrende gözümüzle görebildiğimiz her şey, aslında evrenin yalnızca yaklaşık yüzde 5'ini oluşturuyor. Acaba geri kalan kısmın bileşimi ne? Üstelik gözlemler, evrenin yalnızca genişlemediğini, bu genişlemenin giderek hızlandığını gösteriyor. Peki bu şaşırtıcı hızlanmanın ardında ne var? Bu bölümde Bilim ve Teknik dergisi yazarı Dr. Mahir Ocak ile modern fiziğin en büyük bilmecelerinden biri olan karanlık enerjiyi konuşuyoruz. Karanlık enerji nedir? Karanlık enerji fikri nasıl ortaya çıktı? Karanlık madde ile arasındaki fark ne? Bilim insanları karanlık enerjiyi anlamak için nelerden yararlanıyor? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Karanlık enerjinin gizemlerini dinlemek istiyorsanız kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru, görüş ve önerilerinizi sosyal medya…

Konuğumuz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Elif Nursel Özmert. Yaşamın ilk yıllarında beyin, hayatın hiçbir döneminde olmadığı kadar hızlı gelişir. Çocukların beyin gelişimini en iyi şekilde desteklemenin yolu ise çocuk beyninin gerçekte nasıl geliştiğini anlamaktan geçiyor. İşte bu bölümümüzde pediatri uzmanı Prof. Dr. Elif Nursel Özmert hocamızla bu konuda en çok merak edilenleri ve anne babaların çocukların zihinsel gelişim sürecini nasıl destekleyebileceğini konuşuyoruz. İlk üç yıl gerçekten kritik mi? Ekranlar çocuk beynini nasıl etkiliyor? Uyku ve oyun neden bu kadar önemli? Çok sayıda kurs ve etkinlik gerçekten faydalı mı? Anne babalar en çok nelere dikkat etmeli? Tüm bunlar ve çok daha fazlası yeni podcast bölümümüzde. Çocuk beyninin gelişimini bilimsel veriler ışığında daha iyi anlamak ve çocuğunuzun gelişimini desteklemek için neler yapabileceğinizi öğrenmek istiyorsanız bu bölümü kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim…

Konuğumuz: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ünal Akkemik. Yüzlerce, hatta bazıları binlerce yıldır ayakta duran anıt ağaçlar, yalnızca doğanın etkileyici canlıları değil aynı zamanda yaşadıkları coğrafyanın sessiz tanıkları. Savaşlara, göçlere, iklim değişimlerine ve kuşaklar boyunca yaşanan sayısız olaya tanıklık eden anıt ağaçlarla ilgili merak ettiklerimizi Prof. Dr. Ünal Akkemik hocamıza sorduk. Her yaşlı ağaç anıt ağaç olabilir mi? Bir ağacı "anıt ağaç" yapan özellikler neler? Anıt ağaçlar neden önemli? Bir ağacın yaşı nasıl anlaşılır? Her türden ağaç anıt ağaç olabilir mi? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni podcast bölümümüzde. Tatil gezilerinizde bazılarını ziyaret edebileceğiniz anıt ağaçları daha yakından tanımak isterseniz kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru, görüş ve önerilerinizi sosyal medya hesaplarımızdan…

Konuğumuz Türk Hava Kurumu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Uğur Murat Leloğlu. Ülkemizdeki uzay çalışmaları her ne kadar basında özellikle son birkaç yıldır daha çok gündeme gelmeye başlamış olsa da aslında köklü bir geçmişe sahip. Otuz yıldan uzun bir süre önce uydu çalışmalarıyla başlayan uzay serüvenimiz sırasında önemli bir bilgi ve deneyim birikimi ile tecrübeli insan gücü kazanımı elde ettik. Bugün de bu ivmeyle uzay çalışmalarımız daha da hızlanmış durumda. Geldiğimiz noktada ülkemiz kendi başına uzay aracı üretme kabiliyetine sahip. Bu bölümde kariyeri boyunca ülkemizdeki uzay çalışmalarına önemli katkılar yapmış olan Uğur hocamızın rehberliğinde bir uzay aracının tasarımının ve üretiminin nasıl bir süreç olduğunu anlamaya çalışıyoruz. Bir uzay aracının üretimi ne tür aşamalardan oluşur? Uzay aracı tasarımı ile ilgili en önemli zorluklar neler? Ülkemizde uzay aracı üretme çalışmaları nasıl başladı? Uzay aracı üretim sürecinde hatalar nasıl minimize ediliyor? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni…

Konuğumuz Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Çağatay Dengiz. Kimya endüstrisi yaşamımızın her alanı için önemli ürünleri ve hammaddeleri sağlıyor ve sağlamaya da devam edecek. Ancak gezegenimizdeki kirliliğin ve insan etkinliklerine bağlı karbon salımlarının en önemli kaynaklarından biri de yine kimya endüstrisi. Dolayısıyla sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek istiyorsak kimyasal üretim süreçlerini ve teknolojilerini daha çevreci hale getirmemiz gerektiği aşikar. Bu bölümde Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kimya Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Çağatay Dengiz hocamızla geleceğin daha sürdürülebilir olması beklenen kimya endüstrisini ifade eden “yeşil kimya”yı konuştuk. Kimya endüstrisi çevreye en çok hangi yollarla zarar veriyor? Yeşil kimya mevcut süreçleri mi dönüştürüyor, yoksa yeni yöntemler mi geliştiriyor? Yeşil kimyanın günlük hayattaki örnekleri neler? Çevreci ürünler neden daha pahalı ve yaygınlaşabilirler mi? Yeşil kimya, kimyanın geleceğinde nasıl bir rol oynayacak. Tüm…

Konuğumuz Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mehmet Kürşat Şahin. Yılanlar, kertenkeleler, kaplumbağalar, timsahlar… Sürüngenler kültürel olarak özellikle sevimli bulunan bir canlı grubu sayılmaz. Hatta zaman zaman ürkütücü bulundukları da olur. Oysa bu canlılar, kendilerine has özellikleri ve hayatta kalma becerileriyle doğanın en ilginç omurgalı gruplarından birini oluşturur. Bu bölümümüzde Kürşat Hocamızın rehberliğinde sürüngenlerin biyolojisini, davranışlarını ve yaşam stratejilerini daha yakından inceliyoruz. Aynı zamanda yaygın yanlış inanışları ve önyargıları ele alıyor ve bu canlılara yeni bir gözle bakmaya çalışıyoruz. Sürüngenler neden “soğukkanlı” olarak tanımlanır? Kurbağalar sürüngen midir? Zehirli sürüngenler bu özelliklerini nasıl kullanır? Sürüngenlerin ekolojik açıdan önemi nedir? Sürüngenleri nasıl gözlemleyebiliriz? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni podcast bölümümüzde. Sürüngenlerin gizemli dünyasını bilimsel bir bakış açısıyla keşfetmek isterseniz kaçırmayın! Diğer bölümlere…

Konuğumuz Bilkent Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Erdal Arıkan. Heyecanla beklenen 5G teknolojisinin ülkemizde uygulamaya girmesine günler kaldı. Peki nedir bu 5G teknolojisi? 3G, 4G, 4,5 G, tüm bu G’ler tam olarak neyi ifade ediyor ve mobil iletişimde hangisi neleri mümkün kıldı? Bu bölümümüzde Erdal Hocamızın rehberliğinde, hem kendisinin geliştirdiği bir algoritmanın da kullanıldığı 5G teknolojisini hem de onun öncülleri olan teknolojileri daha yakından tanımaya çalışıyoruz. Ekranlarımızın köşesinde gördüğümüz 3G, 4G, 4,5 G kısaltmaları tam olarak neyi temsil ediyor? 4G teknolojisi neyi sağlamıştı? 5G teknolojisi neler vaat ediyor? 5G uygulamaya konduğunda bizler bireysel internet kullanıcıları olarak bir fark hissedecek miyiz? 5G’nin faydalarını hemen görecek miyiz? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni podcast bölümümüzde. 5G hakkında merak edilenleri iletişim teknolojileri alanındaki duayen bir hocamızdan dinlemek isterseniz kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret…

Konuğumuz Türk Hava Kurumu Üniversitesi Uzay Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Uğur Murat Leloğlu. Artık günlük hayatımızın bir parçası haline gelen ve zamanla kanıksadığımız navigasyon uygulamaları, anlık trafik bilgileri, hassas hava durumu tahminleri gibi pek çok hizmetin hepsi aslında çok temel bir teknolojiye dayanıyor: uzaktan algılama. Bu bölümümüzde Uğur Hocamızla çalışma prensiplerinden uygulama alanlarına uzaktan algılamayı konuşuyoruz. Uzaktan algılama tam olarak nedir? Uzaktan algılama teknolojileri nasıl ortaya çıktı? Uzaktan algılama nerelerde kullanılıyor? Geleceğin teknolojilerinde uzaktan algılamanın yeri ne olacak?Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Hayatımızın belki de farkında olmadığımız kadar içinde yer alan uzaktan algılama teknolojisini uzmanından dinlemek isterseniz kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru, görüş ve…

Konuğumuz: İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Orman Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Ünal Akkemik. Orman yangınları tüm dünyada iklim değişiminin de etkisiyle sıklığı ve şiddeti artan bir çevre sorunu haline geldi. Bu bölümde Ünal Hocamızla orman yangınlarının nedenlerini, etkilerini ve orman yangını sonrasında yanan alanların nasıl doğru şekilde yönetilebileceğini konuşuyoruz. Orman yangınlarının sayısı gerçekten arttı mı? Orman yangınlarının ne kadarı insan ne kadarı doğa kaynaklı? Farklı yangın türleri var mı? Orman yangını sonrası yanan alanlara müdahale edilmeli mi? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Orman yangınlarını bir orman bilimciden dinlemek isterseniz kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru, görüş ve önerilerinizi sosyal medya hesaplarımızdan paylaşın! Instagram: @tubitakbilimteknik X: @tubitakbiltek Facebook: @tubitakbilimveteknik Program…

Konuğumuz Orta Doğu Teknik Üniversitesi Toplum ve Bilim Uygulama ve Araştırma Merkezi araştırmacısı Dr. Serap Bilen.Mutfakta her gün ortaya çıkan sebze kabukları ve sapları, çay posaları gibi artıklar, bunun yanında evlerimizdeki kağıt artıklar ve bahçelerimizdeki kuru yapraklar çoğu zaman “çöp” olarak görülür. Oysa doğa için çöp diye bir şey yoktur; her atık başka bir yaşamın başlangıcı olabilir. Kompost, organik atıkların mikroorganizmalar, zaman ve bazen de solucanların işbirliği ile yeniden toprağa kazandırılması demek. Bu süreç yalnızca bahçe meraklılarını değil, iklim krizi, toprak sağlığı ve sürdürülebilirliğe önem veren herkesi yakından ilgilendiriyor.Bu bölümümüzde Serap Hocamızla kompostun görünmeyen dünyasına yakından bakıyoruz.Kompost tam olarak nedir ve nasıl oluşur? Evde kompost yapmak mümkün mü? Hangi atıklar kompost olur, hangileri olmaz? Kompost toprağın sağlığını nasıl etkiler? Kompost iklim değişikliğiyle mücadelede nasıl bir rol oynar?Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Organik…

Konuğumuz Bilkent Üniversitesi Ulusal Nanoteknoloji Araştırma Merkezinden (UNAM) Dr. Öğr. Üyesi Talip Serkan Kasırga. Malzeme dendiğinde zihnimizde öncelikle gözümüzle görebileceğimiz belki de elimizle dokunabileceğimiz üç boyutlu maddeler canlansa da gelişen malzeme bilimi ve teknolojisi bu kalıba uymayan çok farklı malzeme türleriyle de ilgileniyor. Bunlardan biri olan iki boyutlu malzemeler de özellikle gelecekte çok çeşitli alanlarda uygulanarak farklı teknolojilerin geliştirilmesine imkan sağlama potansiyeli taşıyor. Bu bölümümüzde Serkan Hocamızın rehberliğinde iki boyutlu malzemeleri daha yakından tanımaya çalışıyoruz. İki boyutlu malzeme neye denir? İki boyutlu malzemeler ilk olarak nasıl ortaya çıktı? Nasıl üretilirler? İki boyutlu malzemeler ne işe yarar? Gelecekte hangi alanlarda faydalı olabilirler? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. İki boyutlu malzemelerin şaşırtıcı dünyasını keşfetmek istiyorsanız kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin.…

Konuğumuz Bilim ve Teknik Dergisi yazarı Dr. Mahir Ertekin Ocak. “Başlangıçta herşey bir gaz ve toz bulutuydu…”. Artık popüler kültüre bile yerleşen bir espri kalıbına dönüşen bu cümle, evrenin, başlangıcı sayılan Büyük Patlama’yı takip eden erken bir evresine gönderme yapıyor. Evet büyük patlamanın evrenin başlangıcı kabul edildiğini belki çoğumuz artık biliyoruz ama bu podcastimizde, dergimize başka pek çok alanda olduğu gibi evrenbilim alanında da sık sık yazılar hazırlayan yazar arkadaşımız Dr. Mahir Ertekin Ocak’ın rehberliğinde büyük patlamayı biraz daha derinlemesine keşfetmek istedik. Büyük patlama bomba patlamasına benzer bir patlama mı? Büyük patlama fikri nasıl ortaya çıktı? Büyük patlamadan öncesinde ne vardı? Evren neden genişliyor? Evreni nasıl bir gelecek bekliyor? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Büyük patlamayı ve evrenin doğuşunu daha iyi anlamak istiyorsanız kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr…

Konuğumuz Boğaziçi Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Enstitüsü Öğr. Üyesi Dr. Sümeyra Turalı Emre. Nanoteknoloji birçok alanda olduğu gibi tıp ve biyomedikal mühendisliği alanlarında da son yıllarda hızla ilerleyen teknolojilerden biri. Bu teknolojinin uygulama alanlarından biri yine kendi içinde çok çeşitli kullanım alanlarına sahip nanoparçacıklar. İlaçların doğrudan hedef dokuya taşınmasından kanser tedavisinde kullanılan akıllı ilaçlara, görüntüleme tekniklerinden aşı teknolojilerine kadar pek çok alanda devrim niteliğinde uygulamalara kapı aralıyor. Bu bölümde Sümeyra Hocamızla nanoparçacıkların tıptaki kullanım alanlarını, sunduğu fırsatları ve beraberinde getirdiği soru işaretlerini konuşuyoruz. Nanoparçacıklar nedir, nasıl üretilir ve vücut içinde nasıl davranır? İlaç taşıyıcı olarak neden bu kadar etkililer? Kanser, enfeksiyon hastalıkları ve gen tedavisinde hangi rolleri üstleniyorlar? Nanoparçacık temelli sistemlerin farklı türleri neler ve aralarındaki farklar neler? Bu teknoloji insan ve…

Konuğumuz Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Arzu Gürsoy Ergen. Doğaya ilgi duyan, doğada olmayı seven pek çok insan kuşları doğal ortamında izlemeye diğer bir deyişle kuş gözlemciliğine ilgi duyuyor. Ancak pek çok hobide olduğu gibi amatör kuş gözlemciliğinde de nasıl bir yol izlemek gerektiğini, ekipmana ihtiyaç olup olmadığını ya da nerelerde yapılabileceğini bilemeyen meraklılar olabiliyor. Bu bölümde Arzu Hocamızla bizi kuşların gizemli dünyasına yaklaştıracak bir hobi olan amatör kuş gözlemciliğini konuşuyoruz. Nasıl kuş gözlemcisi olurum? Kuşların daha iyi gözlemlenebileceği zamanlar var mı? Türkiye’de en kolay gözlemlenebilecek kuş türleri hangileri? Kuşları fotoğraflamak isteyen meraklılar nereden başlamalı? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Kuş gözlemciliğine ilgi duyuyorsanız bu bölümü kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada…

Konuğumuz Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Sarı.2020 yılında Marmara Denizi’nde yaşanan ve o dönem kamuoyunda ilgiyle takip edilen müsilaj olayı aniden ortaya çıkarak herkesi şaşırtmış olsa da aslında Marmara Denizi’ndeki kirlenmenin uzun yıllar içindeki birikimli etkilerinin görünür hâle gelmesinden başka birşey değildi. Bu bölümümüzde Mustafa Hocamızla müsilajı, nedenlerini ve etkilerini çevre duyarlılığı bağlamında ele alıyoruz.Müsilaj tam olarak nedir? Müsilaj neden meydana gelir? Marmara Denizi’ndeki müsilaj beklenen bir olay mıydı? Müsilaj ekosistemi nasıl etkiler? Müsilaj olaylarını önlemek için neler yapılabilir?Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Müsilajın ne olduğunu, nedenlerini ve nasıl önlenebileceğini merak ediyorsanız kaçırmayın!Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin.bilimteknik.tubitak.gov.trDüşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru, görüş ve önerilerinizi sosyal medya…

Konuğumuz Sabancı Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğr. Üyesi Dr. Eren Günseli. Hiç, tam bir arkadaşınız aklınızdan geçerken o arkadaşınızın sizi aradığı ya da size mesaj yazdığı oldu mu? Marketten eve dönüyorsunuz ve anahtarla kapıyı açacaksınız ama anahtar hep elinizin dolu olduğu taraftaki cepte oluyor, tanıdık geldi mi? Ya da ne zaman arabanızı yıkatsanız yağmur mu yağıyor? Tüm bunlar pek çoğumuza tanıdık gelebilecek “tesadüf”ler. Peki bilim bunları nasıl açıklıyor? Bu bölümde Eren Hocamızla günlük hayatımızda yaşadığımız tesadüfler ve bizim bunlara anlam yükleme eğilimimizi konuşuyoruz. Neden pek çok tesadüf bize özel olaylarmış gibi gelir? Burçlar ve astroloji yorumları insanlara neden anlamlı gelir? Sohbet ortamındaki kahve fallarında anlatılanlar neden anlamlıymış gibi gelir? Günlük hayatımızda daha bilimsel ve rasyonel düşünme alışkanlığını nasıl kazanabiliriz? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Bilim dışı inanışların ve tesadüflere anlam yükleme eğilimimizin altında yatan sebepleri merak…

Konuğumuz Boğaziçi Üniversitesi Biyomedikal Mühendisliği Enstitüsü Öğr. Üyesi Dr. Sümeyra Turalı Emre. CRISPR temelli gen düzenleme yöntemleri son yıllarda bilim dünyasında en çok gündeme gelen konulardan biri. Bunun en önemli nedeni tabi ki CRIPSR’nin gerek moleküler biyoloji ve genetik alanlarında gerekse de biyoteknolojide çığır açıcı bir etkiye sahip olması. Nitekim yöntemi geliştiren bilim insanlarının bu başarısı 2020 yılında Nobel Ödülü ile taçlandırıldı. Bu bölümde Sümeyra Hocamızla sağladığı imkanlardan risklerine, mevcut uygulamalarından potansiyel uygulamalarına CRISPR’yi konuşuyoruz. CRISPR nedir, nasıl çalışır? CRISPR’yi Nobel konusu olacak kadar önemli yapan ne? CRISPR yöntemlerinin tıpta ne gibi uygulamaları var? CRISPR temelli yöntemlerin ne gibi farklı versiyonları var? CRISPR temelli yöntemler ne tür riskler barındırıyor? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. CRISPR temelli gen değiştirme yöntemini daha yakından tanımak istiyorsanız kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve…

Konuğumuz Başkent Üniversitesi Gıda, Tarım ve Hayvancılığı Geliştirme Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Cem Erdoğan. Dünya nüfusu hızla artarken tarımın sürdürülebilirliği hiç olmadığı kadar kritik bir hâle geliyor. Bu noktada yapay zekâ, gelişen teknolojiyle birlikte hem çiftçiler hem de araştırmacılar için önemli bir araç olarak öne çıkıyor. Tarımda karar süreçleri yapay zekâ sayesinde çok daha hızlı ve hassas bir şekilde yürütülebiliyor. Toprak sağlığının izlenmesinden bitki hastalıklarının erken tespitine, sulamanın optimize edilmesinden verim tahminine kadar pek çok alanda yapay zekânın etkisini görmek mümkün. Bu bölümde Cem Hocamızla yapay zekânın tarım alanında nasıl bir dönüşüme öncülük ettiğini konuşuyoruz. Yapay zekâ tarımda verimi ne kadar artırabilir? İklim değişikliğiyle mücadelede yapay zekâ teknolojileri çiftçilere nasıl destek olabilir? Yapay zekâ bitki hastalıklarını ve tarım zararlılarını tespit edebilir mi?Tarımda yapay zekâ kullanılması pestisitlere olan ihtiyacı azaltabilir mi? Sulama…

Zekâ ve yetenek günlük hayatta hepimizin sık kullandığı iki terim. Zekâmız ve yeteneklerimiz kendimizi gerçekleştirmemiz için bir potansiyel oluşturuyor ancak doğru değerlendirme ve yönlendirme çok önemli. Bu bölümde Emrehan Hocamızla zekâ ve yetenek kavramlarını çeşitli yönleriyle ele alıyoruz. Zekâ nedir? Yetenek nedir? Zekâ nasıl ölçülür, ölçülmesi gerekli mi? Zekâ ve yetenek arasında nasıl bir ilişki var? Okullar zekâ ve yeteneğin gelişimini nasıl destekleyebilir? Aileler bu konuda neler yapabilir? Tüm bu soruların yanıtları ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Zekâ ve yetenek kavramlarını, bu konularda uzun yıllardır çalışmalar yapan Emrehan Hocamız’dan dinlemek isterseniz kaçırmayın! Bir de sürprizimiz var! Emrehan Hocamız dinleyicilerimiz için küçük bir zekâ bilmecesi soruyor, yorumlarda yanıtlarınızı bekliyoruz. Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru, görüş ve önerilerinizi…

Konuğumuz Eskişehir Teknik Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Engin Kapkın. Günlük hayatta kullandığımız nesnelerle bilinçli ya da farkında olmadan bir bağ kurarız. Bir ürünü kullanılabilirliğinin yanı sıra unutulmaz yapan kimi zaman ürünle kurduğumuz duygusal bağdır. Tam bu noktada devreye giren ve hayatımızdaki nesnelerin tasarımında önemli bir rol oynayan duygusal tasarım, bir ürünü yalnızca işlevsel olmanın ötesine geçirir. Bu bölümde Engin Hocamızla kullanıcı deneyimini sezgisel hâle getiren sebepleri ve bir ürünün bizi nasıl etkilediğine dair merak edilenleri konuşuyoruz. Hayatımızdaki nesneleri tasarımında duygular ne kadar önemli? Tasarımcılar bir ürün tasarlarken duyguları işin içine nasıl katıyor? Duygusal tasarımda en etkili duygular hangileri? İhtiyacımız olmayan ürünleri sadece duygularımıza hitap ettiği için aldığımız oluyor mu? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. İnsan ve ürün arasındaki görünmez iletişimin mimarı duygusal tasarımın hayatımıza nasıl…

Konuğumuz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Elif Nursel Özmert. “Çocuğum az yiyor, çok iştahsız, yemek seçiyor” gibi sözler pek çok ebeveynin sık sık dile getirdiği şikayetler arasında. Gerçekten de ülkemizde ebeveynlerin en çok zorlandığı şeylerden biri özellikle de belirli bir yaşa kadar çocuklarına yemek yedirmek. Bu bölümde Elif Hocamızla bebekleri ve çocukları sağlıklı beslemenin ve çocuklara sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmanın yollarını konuşuyoruz. Doğru beslenen bir çocuk neyi ne kadar yemeli? Yemek seçme nasıl önlenebilir? Doğru yeme alışkanlıkları nasıl kazandırılır? Çocuklarımızı abur cuburdan nasıl koruyabiliriz? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Çocukların sağlıklı beslenmesini nasıl sağlayabileceğimizi merak ediyorsanız kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru, görüş ve önerilerinizi sosyal medya…

Konuğumuz Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Arzu Gürsoy Ergen. Gelişleriyle baharı ve yazı müjdeleyen, gidişleriyle kışın gelişini hatırlatan göçmen kuşlar şarkılar ve türkülerden masallarımıza kadar kültürümüzde önemli bir yer tutuyor. Ancak göçmen kuşlar bilimsel açıdan bakıldıklarında da en az kültürel açıdan oldukları kadar ilgi çekici varlıklar. Başlı başına bir macera niteliğindeki kuş göçleri doğanın en büyüleyici olayları arasında. Bu bölümümüzde Arzu Hocamızla göçmen kuşların gizemli dünyasında bilimsel bir yolculuğa çıkıyoruz. Göçmen kuşlar neden göç eder? Hep sürü halinde mi göçerler? Yollarını nasıl bulurlar? Uzun yolculuklara nasıl dayanırlar? Küresel ısınma ve kuraklık göçmen kuşları nasıl etkiliyor? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Göçmen kuşların ve kuş göçlerinin gizemleri sizin de ilginizi çekiyorsa kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için…

Konuğumuz Başkent Üniversitesi Gıda, Tarım ve Hayvancılığı Geliştirme Enstitüsü Müdür Yardımcısı Doç. Dr. Cem Erdoğan.Tarım zararlılarıyla büyük ölçekte mücadele etmeyi sağlayan maddeler olan pestisitler son yıllarda özellikle kalıntıların neden olabileceği sağlık ve çevre sorunları nedeniyle sık sık gündeme geliyor. Şu anda mevcut tarım alanlarında dünya nüfusunu besleyebilecek verimlilikte tarımın sürdürülebilmesinde pestisit kullanımına ihtiyaç duyuluyor. Ancak pestisitleri kullanırken insan ve çevre sağlığının gözetilmesi şart. Bu bölümde Cem Hocamızla pestisitleri, doğru kullanmanın yöntemini ve olası kalıntılardan korunma yollarını konuşuyoruz. Pestisitler güvenli şekilde kullanılabilir mi? Pestisit kalıntılarından nasıl korunabiliriz? Pestisitler geliştirilirken güvenli doz nasıl belirlenir? Tarım zararlılarıyla mücadelede pestisitlere alternatif olabilecek yöntemler neler? Teknoloji kullanımı pestisit ihtiyacını azaltmada işe yarayabilir mi? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Pestisitleri,…

Konuğumuz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Elif Nursel Özmert. Bebeklik ve çocukluk döneminde çocukların dijital ekranlarla teması konusunda hangi yaklaşımın daha doğru olduğu ebeveynlerin en çok kafasını karıştıran sorular arasında. Çocukların ekranlara çok fazla bakmasının iyi olmadığı herkesin malumu ama ekranları çocuklara tamamen yasaklamanın mümkün olmadığı da bir gerçek. Bu bölümde Elif Hocamızla sağlıklı bir çocuk gelişimi için çocuklarımızın ve aslında kendimizin ekranlarla ilişkisini nasıl doğru şekilde düzenleyebileceğimizi konuşuyoruz. Dijital ekranlar çocuk gelişimi açısından ne gibi sakıncalar içeriyor? Çocuklara ekran sınırlaması getirirken nasıl bir iletişim biçimi daha doğru? Çocuklardaki ekran kullanım süreleri ile obezite arasında ilişki var mı? Bebeklik, çocukluk ve ergenlik dönemlerinde makul ekran süreleri ne kadar? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Çocuklarımızın ekranlarla sağlıklı biçimde…

Konuğumuz Boğaziçi Üniversitesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Yeşim İmamoğlu.Artık her türlü bilgiye erişmenin çok kolay olduğu günümüzde fark yaratan ve değer taşıyan şey bilgiye sahip olmak değil erişilen bilgiyi eleştirel bir süzgeçten geçirip bundan faydalı sonuçlara ulaşmayı sağlayan üst düzey bilişsel beceriler edinmek. Bu bölümde Yeşim Hocamızla insanı makinelerden ve günümüzün en popüler araçlarından biri olan yapay zekadan farklı kılan üst düzey bilişsel becerilerin neden önemli olduğunu ve bunları nasıl geliştirebileceğimizi konuşuyoruz. Üst düzey bilişsel beceriler neden önemli? Bu beceriler ne zaman gelişmeye başlar? Bu beceriler eğitimle nasıl geliştirilebilir? Bu beceriler günlük hayatımızda işimize yarıyor mu? Bu becerilerimizi eğitim dışında geliştirmenin yolları var mı? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Bizi insan yapan özelliklerden biri olan üst düzey bilişsel becerilerimizi ve onları nasıl geliştirebileceğimizi merak ediyorsanız…

Konuğumuz Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hakan Türkçapar. İnsan hayatında çeşitli geçiş dönemleri vardır ve her birinin kendine göre önemli ya da zor tarafları bulunur. Ancak bunlar arasında ergenlik dönemi, pek çok ebeveynin en çok şikayet ettiği ya da endişeyle beklediği ve zorlukları hayli nam salmış bir dönemdir. Bu bölümümüzde Hakan Hocamızla ergenlik dönemi ve zorluklarını konuşuyor, kendisinden ebeveynlere yönelik tavsiyeler alıyoruz. Ergenlik dönemi neden özel bir dönem? Ergenlikte çocuğun beyninde nasıl değişimler olur? Ergenlikte öfke patlamaları neden daha çok görülür? Ergenlikteki sorunlara yönelik ebeveynler neler yapabilir? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Ergenliği daha iyi anlamak ve ergenlere nasıl daha doğru yaklaşabileceğimizi öğrenmek istiyorsanız kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için önemli! Bizi sosyal medyada takip edin; soru,…

Konuğumuz Eskişehir Teknik Üniversitesi Endüstriyel Tasarım Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Engin Kapkın. Günlük işlerimizde kullandığımız alet edevat ya da eşyalardan içinde yaşadığımız binalara kadar hayatımızdaki fiziksel nesnelerin çoğu birer tasarım ürünü. Ancak bir tasarım süreci sonunda oluşturulan ürünler sadece fiziksel nesnelerle sınırlı değil, örneğin bir şirketin işe alım prosedürü, bir web sayfası ya da bir bilgisayar oyunu da aslında birer tasarım ürünü. Peki tasarımcılar bir ürünü nasıl tasarlıyor? Tasarımcılar en iyi tasarıma ulaşabilmek için, sonradan belirli basamaklar biçiminde tanımlanmış olan “tasarım odaklı düşünce” adı verilen bir düşünce sistematiğinden yararlanıyor. Bu bölümde Engin Hocamızla tasarım odaklı düşünceyi, bunun neden gerekli olduğunu ve ne tür faydalar sağladığını konuşuyoruz. Tasarım nedir? Tasarım odaklı düşünce nedir ve neden önemlidir? Tasarım odaklı düşünmenin fark yarattığı meşhur başarı hikayeleri var mı? Tasarım odaklı düşünme biçimi her soru ya da problem için…

Konuğumuz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi öğretim üyesi, çocuk sağlığı ve hastalıkları uzmanı Prof. Dr. Elif Nursel Özmert. Çocuklarımız kuşkusuz en değerli varlıklarımız. Bu yüzden çocuklara her konuda daha fazla özen gösterir, üzerlerine titreriz. Aman üşümesinler, aman mikrop kapmasınlar diye titizleniriz. Peki çocuklar sağlık açısından gerçekten bizden daha mı hassaslar? Bu bölümde Elif Hocamızla çocuk sağlığını konuşuyor, kendisinden hem bedensel hem de ruhsal olarak sağlıklı çocuklar yetiştirmeye yardımcı olacak tavsiyeler alıyoruz. Çocuklar bizden çok daha fazla mı üşür? Çocukların yetiştiği ortam ne kadar hijyenik olmalı? Çocuklar her hastalandığında doktora götürmek gerekir mi? Çocuklarda rutin sağlık kontrolleri neden gereklidir? Ebeveynler çocukların zihinsel gelişimini nasıl destekleyebilir? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Çocuk sağlığı konusunda her ebeveyne yardımcı olabilecek tavsiyeler dinlemek isterseniz kaçırmayın! Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini…

Konuğumuz Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hakan Türkçapar. Sınav kaygısı, özellikle de öğrencilerin geleceği açısından biraz daha belirleyici olan sınavlar söz konusu olduğunda hem öğrencilerin hem de ailelerin hayatını etkileyebilen bir olgu. Sınavdan önce ve sınav sırasında belirli düzeyde bir kaygı normal kabul ediliyor. Ancak hem sınav kaygısının yüksek olması hem de bu kaygıya neden olan düşünme biçimleri kişinin psikolojisi ve sınav süreci üzerinde etkili olabiliyor. Bu bölümde Hakan Hocamızla sınav kaygısının nedenlerini ve sınav kaygısıyla nasıl başa çıkabileceğini konuşuyoruz. Sınav kaygısı hangi noktada bir sorun olmaya başlar? Sınav kaygısı başarıyı gerçekten etkileyebilir mi? Sınava daha iyi hazırlanmak kaygıyı azaltır mı? Ne tür düşünceler sınav kaygısını artırır? Aileler çocukların sınav kaygısını azaltmak için neler yapabilir? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Sınav kaygısını daha iyi anlamak ve nasıl daha iyi yönetebileceğinizi öğrenmek…

Konuğumuz Boğaziçi Üniversitesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Dr. Öğr. Üyesi Yeşim İmamoğlu. Tüm dersler bir yana söz konusu matematik olduğunda pek çok insan için farklı bir kaygı ya da korku gündeme gelir. Matematik bilgisinin sınandığı durumlarda fiziksel semptomlar göstermekten rüyasında matematik sınavı görmeye kadar kendini çok farklı şekillerde gösterebilen matematik kaygısı gerçekten de toplumda dikkat çekecek ölçüde yaygın. Nitekim matematik kaygısı eğitim bilimi literatüründe bile tanımlanmış bir olgu. Üstelik bu kaygı matematiğin öğrenilmesini daha da zorlaştırarak bir kısır döngü halini alabiliyor. Bu da matematik öğrenmesi gereken hatta matematiği seven pek çok öğrencinin bile matematik konusunda zorlanmasına neden olabiliyor. Bu bölümde Yeşim Hocamızla bu kaygının temellerini ve nasıl aşılabileceğini konuştuk. Matematik kaygısı toplumda ne kadar yaygın? Matematik bilmek neden gerekli? Matematik daha keyifli şekilde nasıl öğretilebilir? Matematik kaygısı nasıl…

Konuğumuz Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü öğretim üyesi Doç Dr. Bahar Kayıhan. Günümüzde hemen hemen herkes dijital dünyayla az ya da çok temas halinde. İletişim, bilgiye erişim, eğlence ve sosyalleşme gibi pek çok ihtiyacımızı interneti ve dijital cihazları kullanarak karşılıyoruz. Ne var ki temas halinde olduğumuz bu dijital araçların nasıl çalıştığını genellikle bilmediğimiz için neyin riskli ya da tehlikeli olabileceğini anlamamız her zaman kolay olmayabiliyor. Bu da güvenliğimizi ve mahremiyetimizi biz farkında olmadan tehlikeye atabiliyor. Bu bölümde Bahar Hocamızla dijital dünyada karşı karşıya olduğumuz riskleri konuşuyoruz. Telefonlarımız bizi dinliyor mu? Telefon uygulamalarına konum izni vermek doğru mu? Şifrelerimizi nasıl güvenli şekilde saklayabiliriz? Çerezleri kabul edip etmemek ne anlama geliyor? İnternet alışverişlerinde güvenliğimizi nasıl sağlarız? Dijital ayak izi ne demek? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Dijital dünyada daha…

Konuğumuz Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erkan Er. ChatGPT başta olmak üzere yapay zekaya dayalı sohbet robotları kısa sürede hayatımızın bir parçası haline geldi. Bilgiye erişmenin ve bazı işleri kısa sürede halletmenin kolay bir aracı olarak elimizin altında yerini aldı. Ancak bir takım riskleri, kaygıları, sorunları ve tartışmaları da beraberinde getirdi. Kuşkusuz en çok tartışılan konulardan biri bu sohbet robotlarının eğitim-öğretimde kullanılmasının uygun olup olmadığı. Örneğin bir öğrencinin ödevlerini ChapGPT’ye yaptırması hem bir adaletsizliğe hem de o öğrencinin öğrenememesine yol açabilir. İşte kafalarda pek çok soru işareti ve endişe uyandıran bu konuda merak ettiklerimizi Erkan Hocamıza sorduk. Sohbet robotlarının öğrencilerin başarılarını nasıl etkiliyor? Sohbet robotlarının öğrenciler tarafından kontrolsüz ve bilinçsiz kullanımı ne gibi sakıncalar doğuruyor? Sohbet robotları eğitimcilere ne şekillerde faydalı olabilir?…

Konuğumuz Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Elif Nursel Özmert.20. yüzyıl insan sağlığı açısından devrim niteliğinde gelişmelerin yaşandığı bir dönem oldu. Modern tıptaki diğer gelişmelerin yanı sıra aşıların ve antibiyotiklerin yaygın olarak kullanılmaya başlaması kuşkusuz bunun en önemli sebepleri arasında. Bir zamanlar sıradan birer ölüm nedeni olan pek çok enfeksiyon hastalığı antibiyotikler sayesinde artık sadece sıradan hastalıklar haline geldi. Aşılar sayesinde ise bir zamanlar bebeklerin ve çocukların hayatına mal olabilen pek çok hastalığı artık tanımıyoruz bile. Dolayısıyla artık hayatımızın bir parçası haline geldikleri için aslında etkilerini biraz da kanıksamış olduğumuz antibiyotikler ve aşılara hayatımızı borçluyuz. Bu bölümde Elif Hocamız’la aşıları ve antibiyotikleri, bunların sağlığımız için neden önemli olduğunu konuşuyoruz. Antibiyotik kullanımı ne zaman gereklidir? Gereksiz antibiyotik kullanımının sakıncası nedir?…

Konuğumuz Ankara Üniversitesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Kandemir. Bal arısı denince her ne kadar aklımıza gelen ilk şey bal olsa da bu canlılar insan yaşamı için bal üretiminden çok daha önemli bir işlev gerçekleştiriyor: Tozlaştırma! Bal arıları tarımsal ürün sağlayan bitkilerin en önemli tozlaştırıcısı konumunda. Bu da şu demek oluyor ki bal arıları ciddi ölçüde azalır ya da yok olursa insanlık bir gıda kriziyle karşı karşıya kalır. Tabi ki bal arıları sadece tarım bitkileri için değil çeşitli doğal bitki türleri için de tozlaştırma hizmeti sağlıyor. Bu bölümde İrfan Hocamızla bal arılarının sağladığı bu çok da farkında olmadığımız “ekosistem hizmeti” hakkında konuştuk. Bal arıları tarımsal üretim için neden önemli? Bal arılarından tarımda aktif olarak yararlanılıyor mu? Bal arıları ne gibi tehlikelerle karşı karşıya? Bal arılarındaki azalmaların etkisi görülüyor mu? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni poscast bölümümüzde. Gelin balından yararlandığımız bal arılarının bize sağladığı asıl…

Konuğumuz Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Fizik Bölümü, Astrofizik Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Faruk Soydugan. Gezegenimiz ve gezegenimizin üstündeki tüm canlı ve cansız varlıklar, dolayısıyla bizler de maddelerden oluşuyoruz. Çoğu madde farklı özelliklerdeki bileşiklerden, bileşikler ise farklı elementlerin bir araya gelmesinden oluşur. Bazı maddeler ise tek bir element içerir. Her bir element belirli özelliklerdeki tek bir atom türünden oluşur. Dünyamızın 4,5 milyar yaşında olduğu tahmin ediliyor. Peki gezegenimizdeki maddeyi oluşturan tüm bu elementler daha önce neredeydi ve nasıl oluştu? Bu bölümde Faruk Hocamızın rehberliğinde evrendeki maddenin izini sürüyor, elementlerin nasıl oluştuğunu anlamaya çalışıyoruz… Evren ilk oluştuğunda elementlerin hepsi var mıydı? Yıldızlar elementlerin oluşumunda nasıl bir rol oynar? Elementlerin oluşum süreci nasıl araştırılır? Evrende bilmediğimiz başka elementler olabilir mi? Hep duyduğumuz gaz ve toz bulutu tam olarak nedir? Elementler dünyada nasıl…

Konuğumuz Orta Doğu Teknik Üniversitesi Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Gaye Teksöz. Sürdürülebilir kalkınma ya da sürdürülebilirlik giderek daha çok duymaya başladığımız kavramlar. Artık herşeyin sürdürülebilirliğinden söz ediliyor. Her yıl bu konu ile ilgili hem ulusal hem de uluslararası düzeyde pek çok konferans, kongre, toplantı düzenleniyor, projeler üretiliyor, kararlar alınıyor… Bu durum bazen sürdürülebilirliğin üst düzey mercilerin kararları doğrultusunda gerçekleşebilecek bir hedef olduğunu düşündürse de aslında sürdürülebilirlik her birimizin günlük yaşamının tam içinde olması gereken bir kavram. Bu bölümümüzde sürdürülebilirliği daha iyi anlayabilmek için Gaye Hocamızın rehberliğinde sürdürülebilirliğin tarihsel gelişiminin izini sürüyor, sürdürülebilir kalkınma için çevre eğitiminin vazgeçilmez rolü hakkında konuşuyoruz. Sürdürülebilirlik ve sürdürülebilir kalkınma kavramları tam olarak ne anlama geliyor? Sürdürülebilirlik aslında nereden başlamalı?…

Konuğumuz Ankara Üniversitesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. İrfan Kandemir. Bal hem bir besin kaynağı hem de kültürel bir unsur olarak tüm dünyada insanların yaşamında önemli bir yer tutuyor. Aşırı işlenmiş gıdaların zararlarının daha iyi anlaşılmaya başladığı günümüzde doğal bir besin olarak belki de ayrı bir önem kazandığını söyleyebiliriz. Tabii ki bal kadar onu üreten bal arıları da insanlar için çok değerli. Bu bölümümüzde İrfan Hocamıza bal arıları ve bal hakkında merak ettiklerimizi soruyoruz. Bal arıları hangi canlı grubuna dahil? Bal arıları nasıl bir sosyal organizasyona sahip? Bal arıları balı nasıl üretir? Bal gerçekten faydalı besinler içerir mi? Bal arısı kovanından bal dışında hangi ürünler elde edilir? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Yıllarını bal arılarını araştırmaya adamış bir bilim insanımızdan bal arılarını ve balı dinlemeye ne dersiniz? Diğer bölümlere ulaşmak için Bilim ve Teknik web sitesini ziyaret edin. bilimteknik.tubitak.gov.tr Düşünceleriniz bizim için…

Konuğumuz Orta Doğu Teknik Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Eren Kalay. Üniversite tercih dönemi hem üniversite adayları hem de aileler için heyecanlı olduğu kadar streli de olabilen bir süreç. Bu süreci olabildiğince stressiz geçirip olabildiğince isabetli tercihler yapabilmenin yolu ise doğru ve faydalı bilgilere ve bakış açılarına sahip olmaktan geçiyor. Biz de genç dinleyicilerimize yardımcı ve yol gösterici olması amacıyla bazı podcastler hazırlıyoruz. Bu haftaki bölümümüzde Prof. Dr. Eren Kalay hocamızla adayların daha doğru tercihler yapabilmek için üniversite tercihi döneminde neler yapabileceğini ve nasıl bir yaklaşım içinde olabileceğini konuştuk. Öğrenciler ve aileleri daha doğru seçimler yapabilmek için somut olarak neler yapabilir? Öğrencileri üniversite yıllarında neler bekliyor? Mezun olunca iş bulma kaygısı tercih yaparken nasıl ele alınmalı? Bir üniversite mezununun iş araması nasıl bir süreçtir? Eğitim aldığı alandan farklı işler yapan pek çok…

Konuğumuz Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Psikoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hakan Türkçapar. Üniversite sınav tercihi pek çok genç insan için hem heyecanlı hem de zaman zaman kaygı verici olabilen bir süreç. Bu süreci olabildiğince stressiz geçirip olabildiğince isabetli tercihler yapabilmenin yolu ise doğru ve faydalı bilgilere ve bakış açılarına sahip olmaktan geçiyor. Biz de genç dinleyicilerimize yardımcı ve yol gösterici olması amacıyla bazı podcastler hazırlıyoruz. Bu haftaki bölümünüzde de Prof. Dr. Hakan Türkçapar hocamızla tıp ve psikoloji alanları hakkında konuştuk. Üniversite tercihi yapan gençler neleri dikkate almalı? Tıp alanı herkese uygun mu? Tıp fakültesinde okumak ne kadar zor? Tıp ve başka alanlar arasında kararsızlık yaşayan biri neye göre karar vermeli? Psikologlar ile psikiyatrlar arasında ne fark var? Psikoloji okuyan herkes psikoterapi yapabilir mi? Psikoloji okuyanlar psikoterapi dışında ne gibi işler yapabilir? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Tecrübeli bir…

Konuğumuz Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Fizik Bölümü Astrofizik Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Faruk Soydugan. Üzerinde yaşadığımız gök cisminin bir gezegen olması, hem Güneş Sistemi’ndeki hem de Güneş sistemi dışındaki gezegenleri biz insanlar için ister istemez bir ilgi odağı haline getirir. Özellikle de bunlar arasında Dünya’ya benzeyen ve yaşamın mümkün olabileceği gezegenler bulma ihtimali pek çok insan için heyecan vericidir. İşte bu yüzden insanlar çağlar boyunca başka gezegenlerle de ilgilenmiş ve bilimsel olarak ancak geçtiğimiz yüzyıl içinde doğrulanmış olsa da Güneş sistemi dışında gezegenler olabileceğini hayal etmiştir. Bu bölümümüzde bir gökbilimci olan Faruk Hocamızla ötegezegenleri, yani Güneş Sistemi dışındaki gezegenleri konuşuyoruz. Güneş Sistemi dışında gezegenler olabileceği fikri ilk ne zaman ortaya çıktı? İlk ötegezegen ne zaman gözlemlendi? Ötegezegenler nasıl gözlemlenir? Ötegezegenler bize ne gibi bilgiler sağlar? Tüm bunlar ve daha fazlası yeni bölümümüzde. Bir gök…

Konuğumuz Orta Doğu Teknik Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Eren Kalay. Her yıl milyonlarca gencimiz üniversite sınavına ve ardından da heyecanlı ama bazen bir o kadar da stresli olabilen üniversite tercihi dönemine giriyor. Bireylerin geleceğinin şekillenmesinde önemli bir dönüm noktası olan tercih döneminde en doğru seçimi yapma motivasyonu bolca soru işareti ve kafa karışıklığını da beraberinde getirebiliyor. Biz de üniversite tercihi yapacak genç arkadaşlarımıza yardımcı ve yol gösterici olabileceğini düşündüğümüz podcastler hazırlamak istedik. Bu bölümümüzde Eren Kalay Hocamızla temel bilimler ve mühendislik bölümleri hakkında dinleyicilerimize genel bir fikir verebilecek bir sohbet gerçekleştirdik. Mühendislik tam olarak nedir? Temel bilimler tam olarak neyle ilgilenir? Temel bilimler ya da mühendislik okumak isteyenler üniversite tercihinde neleri dikkate almalı? Temel bilimler okuyanlar sadece akademik kariyer mi yapabilir? Mezun olduktan sonra iş bulma…

Konuğumuz sekizinci ve dokuzuncu Ulusal Antarktika Bilim Seferi’ne katılan TÜBİTAK Bilim Genç ekibinden Kağan Gökhan Görgişen. Antarktika dünyada insanlar tarafından en az ayak basılmış ve bu yüzden de hakkında en az şey bilinen kıta. Bu da kıtayı bilim insanları için başlı başına bir cazibe merkezi haline getiriyor. Antarktika gezegenimizin geçmişini ve geleceğini ilgilendiren önemli bilgiler barındırıyor. Ancak kıtanın önemi bununla sınırlı değil. Herhangi bir ülkenin tek başına sahibi olmadığı, bilime ve barışa adanmış bu kıtanın yönetimi uluslararası anlaşmalara dayanıyor. Bu yüzden de ülkelerin bilimsel çalışmalarla orada varlık göstermesi önem taşıyor. Türkiye de 2017’den bu yana her yıl bir Ulusal Antarktika Bilim Seferi gerçekleştiriyor. Bu bölümümüzde 2024 ve 2025 seferlerine TÜBİTAK adına katılarak bu seferler sırasındaki çalışmalar ve gelişmelerle ilgili görüntülü ve yazılı içerikler hazırlayan bilim iletişimcisi arkadaşımız Kağan Gökhan Görgişen ile katıldığı Antartika seferlerindeki deneyimleri…